poniedziałek, 9 listopada 2026

 








Lisa Ridzen

KIEDY ŻURAWIE ODLATUJĄ NA POŁUDNIE

Wbrew pozorom to nie jest powieść o umieraniu. Wręcz przeciwnie. To opowieść o życiu. Spojrzenie na świat oczami dziewięćdziesięcioletniego Bossego, który z pewnym niedowierzaniem zaczyna dostrzegać nieuniknione ograniczenia związane ze swoim wiekiem. Szwankująca pamięć bieżąca, zakładanie pieluch, niedbanie o higienę, bóle kolan uniemożliwiające mu wychodzenie na długie spacery z psem, uzależnienie od pomocy opiekunek. Bosse nie może zrozumieć, dlaczego jego syn Hans, widząc niedołężność ojca chce zabrać mu ukochanego psa Sixtena. Postanawia się więc obrazić na syna i odmawia przyjęcia posiłków. 

Patrząc oczami Bossego nie widzimy jeszcze symptomów końca. Wszak wciąż żywe są wspomnienia z niełatwego dzieciństwa spędzonego z Matką i Starym, długiego małżeństwa z Frederiką, serdecznej przyjaźni z Ture - kolegą z tartaku. Chociaż Hans ma już lat sześćdziesiąt w oczach ojca jest wciąż młodym, niepokornym chłopcem, którego czasami trudno zrozumieć.

Kontrapunktem do wewnętrznych monologów Bossego są notatki zostawiane w zeszycie przez opiekunów z Pomocy Domowej. Dzięki nim wiemy w jakiej naprawdę kondycji jest nasz główny bohater. 

Nostalgiczna opowieść Lisy Ridzen nie ma w sobie nic z przytulnego humoru rodem ze skandynawskiej literatury. Nie jest też ckliwym wyciskaczem łez. Opowiada ze stoickim spokojem o przemijaniu, jako nieuniknionej konsekwencji każdego życia. Mniej lub bardziej udanego. Pozwala jakby oswoić się z tą myślą i rysuje przestrzeń do zrozumienia, w jaki sposób swoją rzeczywistość odbierają osoby u kresu własnej drogi życia.