Lisa Ridzen

KIEDY ŻURAWIE ODLATUJĄ NA POŁUDNIE

Wbrew pozorom to nie jest powieść o umieraniu. Wręcz przeciwnie. To opowieść o życiu. Spojrzenie na świat oczami dziewięćdziesięcioletniego Bossego, który z pewnym niedowierzaniem zaczyna dostrzegać nieuniknione ograniczenia związane ze swoim wiekiem. Szwankująca pamięć bieżąca, zakładanie pieluch, niedbanie o higienę, bóle kolan uniemożliwiające mu wychodzenie na długie spacery z psem, uzależnienie od pomocy opiekunek. Bosse nie może zrozumieć, dlaczego jego syn Hans, widząc niedołężność ojca chce zabrać mu ukochanego psa Sixtena. Postanawia się więc obrazić na syna i odmawia przyjęcia posiłków. 

Patrząc oczami Bossego nie widzimy jeszcze symptomów końca. Wszak wciąż żywe są wspomnienia z niełatwego dzieciństwa spędzonego z Matką i Starym, długiego małżeństwa z Frederiką, serdecznej przyjaźni z Ture - kolegą z tartaku. Chociaż Hans ma już lat sześćdziesiąt w oczach ojca jest wciąż młodym, niepokornym chłopcem, którego czasami trudno zrozumieć.

Kontrapunktem do wewnętrznych monologów Bossego są notatki zostawiane w zeszycie przez opiekunów z Pomocy Domowej. Dzięki nim wiemy w jakiej naprawdę kondycji jest nasz główny bohater. 

Nostalgiczna opowieść Lisy Ridzen nie ma w sobie nic z przytulnego humoru rodem ze skandynawskiej literatury. Nie jest też ckliwym wyciskaczem łez. Opowiada ze stoickim spokojem o przemijaniu, jako nieuniknionej konsekwencji każdego życia. Mniej lub bardziej udanego. Pozwala jakby oswoić się z tą myślą i rysuje przestrzeń do zrozumienia, w jaki sposób swoją rzeczywistość odbierają osoby u kresu własnej drogi życia.  

Faronauci. Dookoła Bałtyku

 

Adam Robiński

FARONAUCI. DOOKOŁA BAŁTYKU

Kłaniam się nisko i z szacunkiem nad ogromem pisarskiej pracy, jaką Adam Robiński włożył w powstanie tej książki. Kilka lat twórczego wysiłku, bogaty materiał bibliograficzny i liczne podróże do krajów leżących nad Morzem Bałtyckim. Wszystko to złożyło się na powstanie ,,Faronautów". Już sam tytuł jak magnes przyciągał mnie i obiecywał fascynującą przygodę czytelniczą. 

Lubię czytać o podróżach nieoczywistych. Wiedziałem, że autor w taką właśnie podróż mnie zabierze. Była więc ornitologiczna laguna na Litwie, poszukiwania granicy między północą a południem, szlak opuszczonych latarni w Estonii, magiczne kamienie pozostawione przez potomków arki Noego i wieża z której król ujrzał słońce o północy. Moją wyobraźnię pobudziła piesza wyprawa po urokliwym Wysokim Wybrzeżu Szwecji i morskie tropienie stada morświnów u wybrzeży Danii. 

A jednak... Gdzieś w ogromie informacji, przytaczanych fragmentów dzieł literackich i dzienników podróży słynnych odkrywców traciłem swoje czytelnicze skupienie. W gąszczu uwielbianych przez autora toponimów gubiłem orientację co do właściwych przesłanek. Chciałem patrzeć na świat oczami Adama Robińskiego, ale nie bardzo wiedziałem na co patrzę. Niektóre wątki traciły gdzieś bałtycki kontekst, by wędrować na przykład na Antarktydę. 

Na szczęście... Ostatni rozdział ,,Róża wiatrów", który zdaniem autora powstał zupełnie niezamierzenie, przywrócił mi wiarę w sens powstania tej książki. To, co do mnie dotarło po lekturze, to przekonanie, że nasz Bałtyk obserwowany z plaży w Mielnie, pod drugiej stronie horyzontu ma już nie tylko inną nazwę, ale i zupełnie inne oblicze.  

 

Barbara Kingsolver

LATO MARNOTRAWNYCH

Człowiek i przyroda to dwa żywioły, które potrafią współżyć ze sobą, ale też i niszczyć się nawzajem. Barbara Kingsolver w swojej powieści zabiera nas do świata, który w bardzo mocno naoczny sposób opowiada o ludzkich dylematach i problemach osadzonych w tle przyrodniczego krajobrazu. 

Upalne lato w paśmie górskim Appalachów przyniesie nieoczekiwane i w zasadzie nieodwracalne zmiany w życiu bohaterów powieści. To trzy historie skomplikowanych ludzkich losów. W samotne życie strażniczki leśnej Deanna Wolfe wkroczy niczym huragan młody myśliwy Eddie Bondo. Czy to będzie oznaczało koniec jej samotności, koniec jej błogiego życia w zgodzie z otaczającą ją naturą? W niedalekim miasteczku młoda małżonka farmera Lusa Maluf Landowski będzie musiała zdecydować, czy podoła ciężkiemu życiu na farmie w otoczeniu rodzinnego klanu, który traktuje ją jak obcą dziwaczkę. Parę kilometrów dalej sąsiedzka para staruszków Garnett i Nannie Rawley podejmie próbę wzajemnego zrozumienia siebie nawzajem i zażegnania wieloletniego sporu o walkę z chwastami. Trzy różne, wydawać by się mogło odległe historie o miłości, stracie i wybaczeniu, które jednak niczym cienkie nici babiego lata potrafią wzajemnie się oplatać fruwając po tej samej łące. 

Pozostaje pod wrażeniem bogatej wiedzy przyrodniczej autorki, odkrywczych powiązań zachodzących w procesie rozwoju i egzystencji środowiska naturalnego. Trzy historie są również intrygujące i wciągające w fabułę. Choć bohaterom towarzyszymy tylko przez jedno lato chciałoby się do nich znów zajrzeć, poczytać o ich dalszych losach. Zastanawia mnie jedynie tytuł. Czy marnotrawienie czasu na jałowe spory, na nieporozumienia, mylne osądzanie, to nie jest nasz ludzka przywara? Czy ten tytuł to nie jest właśnie taki autorski przytyk do każdego z nas?

 

 

 

 

 

 

Katherine Greene

JEZIORO ZAGINIONYCH  DZIEWCZYN

Doll's Eye - Oczy Lalki to nazwa jeziora położonego niedaleko Southern State University w Karolinie Północnej. Kiedy policja na jego brzegu odnajduje ludzkie szczątki nagle wraca sprawa sprzed blisko ćwierćwiecza, kiedy to z kampusu zniknęły w tajemniczych okolicznościach cztery młode studentki. 

 "Jezioro zaginionych dziewczyn" to intrygujący kryminalny thriller, którego fabuła wciąga czytelnika w śledztwo mające na celu rozwiązanie tajemnicy sprzed lat. Zagadkę zaginionych studentek próbuje rozwiązać zarówno policja, jak i członkowie rodzin, a także dziennikarze oraz twórcy kryminalnych podcastów. Autorki powieści zadbały o to, żebyśmy wiedzę o zdarzeniach z roku 1998 poznawali małymi dawkami. Stąd dwutorowa narracja prezentująca dwie perspektywy spojrzenia. Lindsey Fadley miała zaledwie sześć lat gdy po raz ostatni widziała swoją siostrę - studentkę Jessy. Teraz, jako dorosła kobieta na własną rękę próbuje ustalić, jak na prawdę wyglądało życie jej starszej siostry. Pomaga jej w tym dziennikarz śledczy Ryan McKay. Drugą perspektywą fabularną jest opowieść samej Jessy Fadley, która w 1998 roku rozpoczyna nowe, szalone życie, jako studentka stanowego uniwersytetu w Mt Randall. 

Dla mnie powieść powstała dzięki współpracy dwóch wybitnych autorek A. Meredith Walters i Claire C. Riley to całkiem przyzwoita dawka czytelniczej przygody. Jest tu wszystko, co powinno się znaleźć w klasycznym thrillerze: frapująca zagadka, duszny, prowincjonalny klimat, rodzinne sekrety, nieprzewidywalny rozwój wydarzeń i zaskakująca puenta. Bez oporów dałem się ponieść fabule, choć prawdę pisząc, osobiście nigdy nie dałbym się namówić na romantyczną schadzkę nad jezioro o tak upiornej nazwie, jak Doll's Eye.    

 

 

Romain Potocki

OGRÓD W CHMURACH

Lubimy wierzyć w cudowną moc literatury, która potrafi zmieniać pokrzywione życiorysy w idealistyczne bajki. Taki właśnie jest ,,Ogród w chmurach" Romaina Potockiego. To powieść, która podnosi na duchu i umacnia w przekonaniu, że jednak warto czytać książki.

Nastoletni Robert, zwany Tistou, to dzieciak z francuskiego blokowiska opanowanego przez narkotykowe gangi. Nie ma łatwego życia, a jego przyszłość rysuje się w marnych barwach. Nie stać go na zapewnienie szpitalnej opieki dla ciężko chorującej matki. Zacznie więc kombinować, próbując założyć na dachu wieżowca kwietny ogród, który tak na prawdę będzie przykrywką dla niewielkiej plantacji marihuany. To niestety zwróci baczną uwagę miejscowego bossa - El Ghaiba zwanego Jo. Kłopoty zaczną prześladować Tistou ze zdwojoną siłą. Jednak odskocznią dla młodego będzie dorywcza praca w zagraconej księgarni prowadzonej przez starszą, lekko zwariowaną właścicielkę -Sophie. To tam zakocha się w magicznym świecie literatury, zasmakuje prawdziwej przyjaźni, pozna niezwykłe historie i życiorysy. Czy ten idealistyczny świat uratuje go przed brutalną rzeczywistością gangsterskiego blokowiska?

,,Ogród w chmurach" powinno się czytać trochę jak baśń z pewnym przesłaniem, czy też morałem. Baśń wpisaną w realia współczesnych zdegradowanych miejskich przedmieść. Mnie ona nie porwała, co jednak nie przekreśla mojego uznania dla autora i jego fabularnego konceptu. Kibicowałem Tistou i chciałbym wierzyć w przesłanie książki. Choć to tylko taka idealistyczna bajka...

 

Charlotte McConaght

KIEDYŚ BYŁY TU WILKI

Czy po przeczytaniu książki Charlotte McConaghy polubiłem wilki? Z pewnością bardziej zrozumiałem ich ważną rolę w środowisku naturalnym. Wbrew przesądom to nie te drapieżniki są dla ludzi zagrożeniem. Czasami to sam człowiek dla drugiego człowieka staje się wilkiem i najgorszym krzywdzicielem.

Historia życia sióstr bliźniaczek Inti i Aggie wciąga od pierwszych stron powieści. Inti Flynn wraz z grupą biologów przybywa do Szkocji, by w tamtejszych lasach wypuścić na wolność populację przywiezionych z Kanady wilków. Nie spodoba się to miejscowym właścicielom pastwisk. Będzie iskrzyło, a przemoc będzie rodzić przemoc. Tymczasem wraz z Inti do Szkocji przybywa też jej siostra Aggie. Milcząca, skryta, bojąca się wyjść z domu chowa w sobie mroczną tajemnicę z przeszłości. Te dwie narracje będą się przeplatały, zbiegały i budowały narastające napięcie. Wszystkiemu temu towarzyszą fascynujące opisy dzikiego życia wilczej watahy.

,,Kiedyś były tu wilki" to mądra i dobra literatura. Surowa i piękna jak szkockie krajobrazy. Historia budzi emocje i nie pozwala o sobie zapomnieć. Zostaje ze mną wciąż wzbudzając podskórny dreszczyk.

 

Selja Ahava

DZIEŃ W KTÓRYM WIELORYB PRZEPŁYNĄŁ PRZEZ LONDYN

,,Czas rozpadł się Annie w dłoniach".

Sentymentalna podróż przez skrawki życia Anny. Niełatwego i chyba niezbyt szczęśliwego życia. Tego nie da się pozbierać w jedną chronologiczną historię. Anna i Antti na wyspie wśród fińskiej dzikiej przyrody. Anna i Thomas w londyńskim zgiełku mało komfortowego wynajmowanego mieszkanka nad hinduską restauracją. Anna i szóstka jej wymyślonych dzieci. Anna i Bóg wiozący ją na szpitalnym wózku na spacer. Choroba, trauma, urojenia, samotność. To cztery żywioły, które splątują bohaterkę i naznaczają jej całe życie.

Współczuję Annie i głównie ta moja odruchowa empatia jest tym, co zmusza mnie do przebrnięcia przez całą książkę. Bez fascynacji, bez radości i przyjemności. Po prostu czytałem dla współczucia.